حكيم سيد ابو القاسم ( مير قدرت الله قادرى )

37

فصول الأعراض ( شرح حدود الأمراض )

انفتاح آنها رو بخارج آرد و آدمى را از حدوث اين علت ايمنى باشد ازينجاست كه در سرماء شديد البرد انتفاخ در اصابع دست و پا دست دهد و گاه باشد كه بسبب قوت و شدت سبب حدوث انتفاخ در اظفار و اجفان نيز صورت بندد چه بعد اطراف ازين نوع حرارت و برهنه ماندن آنها در اكثر و سخافت جرم پلك ؟ ؟ ؟ يحسر در امر تسديد مسامات از معاونات سرماست هذا ما خطر بالبال و اللّه اعلم بحقيقة الحال انتباه گاه باشد كه بر سبيل مجاز المملاق اين لفظ بر ورم ريحى مىكنند بلكه مولانا سمرقندى در اسباب و علامات بر ورم سرد ملتحمه از ريح باشد يا مائيت و از سودا بود يا بلغم ذى غلظت اطلاق نموده و بالجمله انتفاخ ملتحمه كه از ريح باشد ؟ ؟ ؟ رفته پديد آيد و خالى از خارش ماق انسى و عارى از حرقت قليله مانند حرقت گزيدن زنبور يا مگس نباشد و بىثقل و مانا برنگ ورم بلغمى باشد و بعضى از انتفاخ معده و غيره بعون الله تعالى در بحث نون مذكور خواهد شد انقلاب الرحم پوشيده نماند كه انقلاب بهمزه و نون و قاف و لام و الف موحده بر وزن انفصال در اصل بمعنى واژگون شدن آمده و رحم بالكسر عضويست مشهور كه به فارسى بچه‌دان گويند و انقلاب الرحم قسمىست از نتو الرحم كه رحم در آن از اصل خود منقلب شده بخارج گرايد و در باب نون ان شاء اللّه تعالى مفصلا بيايد و وجه تسميهء اين هر دو علت از لحاظ معناى لغوى هويداست انغلاق الرحم بايد دانست كه انغلاق بهمزه و نون و غين معجمه و لام و الف و قاف بر وزن انقلاب‌ست و انغلاق الرحم عبارت از انضمام فم وىست خلقى باشد يا بسبب اندمال قرحه يا غير آن و ويرا على ما مر فى الارتياق ارتياق و رتق نيز گويند و در باب راء مهمله ان شاء اللّه تعالى بتفصيل و توضيح بيايد امّا اكنون بايد دانست كه گاهى بسبب رتق و انضمام فم رحم انقلاع الغذاء عن القلب كه مرض بسن عجيب و بيمارى بسيار غريب‌ست حادث شود و كيفيت حدوث وى اينست كه چون بسبب انضمام فم رحم خون طمثى برون سو نه‌آيد لختى از ان به علت مشاركت و مجاورت بكليتين گرايد و احداث ورم نمايد بعد زمانى بصلابت انجامد و آفات ديگر چون اختلاط عقل و ظلمة بصر و امثال آن علل رويه نيز از ان متكون شوند و بسبب تورم كليه عرق صاعد كه از ان غذا بقلب مىرسد منضغط شود و بالضرور انقطاع مذبور دست دهد و مزاج قلب بفقدان غذا سخونت پذيرد و حمى وقيه بمنصهء ظهور رسد و بنا بر ضعف دل و قلت حرارت ضعف نبض و تفاوت آن لازم باشد و حدوث علت مسطوره بىانضمام رحم در حين تورم كليه ممكن الوقوع بل متحقق‌الوجودست هذا فافهم و از آنكه انغلاق بمعنى بسته شدن در بود يقال غلقت الابواب ؟ ؟ ؟ علت موسومه را بدين اسم مسمى ساختند انقلاب الجفن آنست كه موى ؟ ؟ ؟ ابدان بسببى از اسباب